Kasteel Didam (3)

Na weken van graven en onderzoek hebben de archeologen van ADC ArcheoProjecten uit Amersfoort een groot deel van het voormalige kasteelterrein in de buurtschap Oud-Dijk in Didam blootgelegd. Ondergronds werden niet alleen grachten, greppels, paalkuilen en waterputten ontdekt, maar ook grafkelders en restanten van vroegere bewoning.

Een uitbraaksleuf van het kasteel met een deel van de kasteelmuur was de laatste grote vondst in het gebied, waar straks de oostelijke poot van de Randweg-Zuid wordt aangelegd.

“Een bijzondere opgraving”, volgens veldarcheologe Juke Dijkstra. “Bijzonder omdat er niet veel restanten van kastelen meer worden gevonden. Maar ook bijzonder vanwege de combinatie met vondsten uit vroegere bevolkingsfasen. Zo hebben we nog overblijfselen van bewoning uit de Merovingische periode (6e en 7e eeuw) gevonden. Dat weten we aan de hand van het aardewerk, dat met het dempen van de gracht in de putten is terechtgekomen. Het is waarschijnlijk een boerennederzetting geweest, maar dat moet nog wel nader worden onderzocht.”

Verder zijn er drie Merovingische grafkamers ontdekt met resten hout. Die grafkamers waren betimmerd en werden gevuld met kleinere kisten. Hierin zaten onder andere persoonlijke giften, die aan de overledene werden meegegeven. “In de onderste kamer lag bijvoorbeeld nog een glazen kannetje”, vertelt Dijkstra. “Skeletten zijn niet meer gevonden. Daarvoor is het te lang geleden. Die zijn allemaal al vergaan.”
Ook zijn er restanten van Karolingische bewoning (8e en 9e eeuw) gevonden, zoals een ronde waterput. “Deze was volgestort met dierlijke botten”, weet Dijkstra. “Wellicht zijn deze er na een groot eetfestijn in terechtgekomen. Er zat ook veel aardewerk in.”

Toch is er van de boerennederzetting ook veel verloren gegaan. In die jaren kende men nog geen bestemmingsplannen en hoefde er bij een wijziging ook geen archeologisch onderzoek te worden gedaan. “Toen de kasteelgracht rond de elfde, twaalfde eeuw werd gegraven, is waarschijnlijk ook de hele nederzetting vergraven”, zegt Dijkstra. “Daar krijgen we dus niet meer zo’n heel goed beeld van. Aan de hand van de gevonden voorwerpen en waterputten kunnen we echter wel stellen dat er in de vroege Middeleeuwen bewoning is geweest.”

 

Kasteelterrein Didam 900x602 Kasteelterrein Didam-4
Bezig met opgravingen
(Gemeente Montferland)
Overzichtskaart
(Gemeente Montferland)

 

Archeologische vlakken
Lopen we over de afgegraven archeologische vlakken dan komen we veel restanten van het voormalige kasteel tegen. Zo liggen er tal van mortelresten van het schoonbikken van het baksteen van het kasteel, dat na de brand in 1503 weer in andere gebouwen werd verwerkt. Veel stenen gingen naar de molens in Didam en Zeddam, Huis Bergh en het klooster Sion in Doetinchem. Een stuk muur van het kasteel en een gedeelte van de tufstenen woontoren, later de Meursche toren of de Bergvrede genoemd, zijn nog bewaard gebleven.
“We nemen nog wat formaten van stenen op. Die kunnen van belang zijn voor de datering”, legt Dijkstra uit. “Verder brengen we alle sporen in kaart. Een deel van de vlekken, die je ziet, scheppen we doormidden om te kijken hoe diep ze zijn en welk materiaal er voor is gebruikt. Dat doen we niet met alle sporen. Zo hebben we slechts een gedeelte van de houten beschoeiing met vlechtwerk van de gracht uitgegraven om te weten wat het is. Daarvoor hoef je echt niet alles uit te graven.”
Van de aardewerkscherven en dierlijke botten wordt ook maar een deel meegenomen voor verder onderzoek. “In de gracht hebben we bijvoorbeeld veel kannen gevonden, waaruit in de tijd van het kasteel bier werd gedronken. Die hebben we echt niet allemaal nodig. Gezien de grote hoeveelheid blijkt wel weer dat het hier om een kasteelzetting ging. Zoveel restanten van glas en aardewerk vind je echt niet alleen in een boerennederzetting.”

Toekomst
Ondanks de vele en vaak verrassende vondsten, die de afgelopen weken zijn gedaan, wordt na de opgraving echter nog niet duidelijk hoe groot het kasteelterrein precies is geweest en zeker niet hoe het kasteel er heeft uitgezien. Dat laatste komen we waarschijnlijk nooit te weten, omdat er tot en met de zestiende eeuw geen pentekeningen werden gemaakt. “Nu is alleen het toekomstige tracé van de zuidelijke randweg afgegraven, maar er ligt in de omgeving veel meer”, zegt Anneke Zonneveld, beleidsmedewerker van de gemeente Montferland. “Eind maart, begin april doen we alleen nog onderzoek aan de kant van de Bievankweg. Ook daar verwachten we restanten van de vroege Middeleeuwen te vinden. Wat er verder nog ligt, blijft hopelijk bewaard voor later. Met de kennis van nu is het in elk geval zaak dat gebied goed te beschermen.”

Copyright @2018|Oudheidkundige Vereniging Didam| Anjerstraat 6,6942 VW Didam|Tel.nr 0316-224447|
Disclaimer

log in